Procedury i metody lipolizy cz.2

powrót

Fizjologia

Po przyjrzeniu się w poprzednim numerze histologii i fizjologii tkanki tłuszczowej (żółtej i brunatnej) w niniejszym artykule zajmiemy się dwiema fazami metabolizmu: lipogenezą (syntezą tłuszczu) i lipolizą (rozkładem tłuszczu).
Biotechnologia
Procedury i metody lipolizy cz.2

Trójglicerydy

Trójglicerydy składają się z cząsteczki glicerolu połączonej z trzema łańcuchami kwasów tłuszczowych. Są rozkładane w świetle przewodu jelitowego do postaci, która pozwala im przejść przez śluzówkę jelita. Następnie są resyntetyzowane w jelicie cienkim do trójglicerydów, po czym poprzez obieg limfatyczny wracają do ogólnego krwiobiegu. Lipaza lipoproteinowa znów rozkłada je na glicerol i wolne kwasy tłuszczowe, by znowu zostały resyntetyzowane do postaci trójglicerydów we wnętrzu komórki tłuszczowej.

Kwasy tłuszczowe

Powstają one z lipoprotein krążących we krwi i są wychwytywane przez błonę adipocytów przez lipazę lipoproteinową. Lipaza lipoproteinowa jest aktywowana przez nadmiar pożywienia i hamowana przez niedobór pożywienia. Jej aktywność wzrasta, kiedy dzienna racja jedzenia skumulowana jest w jednym posiłku, zamiast być rozłożona na kilka.

Insulina

Insulina odgrywa bardzo istotną rolę w procesie lipogenezy. Obniża poziom drugorzędnych przekaźników cAMP i Ca2+, co pociąga za sobą następujące skutki:

  • inhibicję glukoneogenezy (działanie przeciwne do działania glukagonu i kortyzolu)
  • pobudzenie glikogenezy (synteza glikogenu)
  • inhibicję glikogenolizy (rozkład glikogenu)
  • pobudzenie lipogenezy
  • inhibicję lipolizy.

Insulina sprawia, że glukoza wnika do wnętrza komórki i sprzyja przekształcaniu glukozy w kwasy tłuszczowe. Hamuje działanie lipazy trójglicerydowej, odpowiedzialnej za lipolizę, neutralizuje działanie lipolityczne kortyzolu i katecholamin oraz pobudza aktywność lipazy lipoproteinowej odpowiedzialnej za lipogenezę.

Estrogeny

Estrogeny pobudzają lipogenezę i powodują zatrzymywanie wody oraz soli mineralnych w organizmie.

Hiperglikemia

Hiperglikemia (nadmiar glukozy we krwi) przyspiesza lipogenezę i utrudnia uwalnianie niezestryfikowanych kwasów tłuszczowych (lipolizę). Hipoglikemia (niedobór glukozy we krwi) odgrywa przeciwną rolę.

Lipogeneza

Kwasy tłuszczowe i monoglicerydy są wchłaniane przez enterocyty, które przenoszą je w postaci trójglicerydów do chylomikronów. Te uwalniają trójglicerydy we wszystkich komórkach i przekształcają się w chylomikrony resztkowe, które wracają do wątroby. Endogenne trójglicerydy powstające w wątrobie z glukozy przechodzą do ogólnego krwiobiegu dzięki lipoproteinie o bardzo niskiej gęstości – VLDL. Lipogeneza zachodzi w dwóch organach: przede wszystkim w wątrobie, a także w tkance tłuszczowej – zawsze jednak w obecności insuliny.

więcej w Cabines nr 65

Stéphane Astié
publikacje Cabines 65
do góry | powrót