Wygrać ze zmęczeniem

powrót

Zdrowie

Zimno, sezon grypowy, niedobór snu, nagromadzenie stresu i spadków nastroju związanych z pogodą – to wszystko może wywołać albo pogłębić stan zmęczenia organizmu i psychiki. Można oczywiście przedsięwziąć pewne kroki, by temu zaradzić, na przykład odłożyć wszystkie sprawy i wypocząć albo podjąć regularną umiarkowaną aktywność fizyczną, ale czasami to nie wystarcza.

Warto pomyśleć w takim przypadku o lepszej higienie żywieniowej, żeby zapewnić sobie lepsze odżywienie komórek. Zawsze dobrym pomysłem jest zwiększenie ilości spożywanych warzyw i owoców. Pomarańcze, kiwi, grejpfruty zawierają znaczne ilości witaminy C. Ciemnozielone warzywa liściaste to bogactwo witaminy B9, która wspomaga mechanizmy obronne organizmu. Mięso, ryby albo jaja jedzone raz dziennie to ważne źródło aminokwasów. Jeśli jednak zmęczenie utrzymuje się mimo wypoczynku i diety, istnieją inne sposoby, by dostarczyć organizmowi energię.

Objawy

Głównymi objawami zmęczenia są:

  • Mniej lub bardziej intensywne znużenie połączone ze zmniejszoną wydajnością fizyczną, uczuciem ociężałości mięśni, mniejszymi i większymi bólami stawów i kończyn, a także znużenie psychiczne – trudności ze skupianiem uwagi, rozproszenie, rozdrażnienie.
  • Zwiększone zapotrzebowanie na sen, hipersomnia.
  • Łatwe męczenie się – nawet po niewielkiej dawce wysiłku fizycznego bądź psychicznego.

Przyczyny

Przyczyny fizjologiczne

  • Nadmiar aktywności fizycznej (zbyt intensywnej albo zbyt długo trwającej).
  • Nadmiar aktywności intelektualnej.
  • Ogólne wyczerpanie, stres.
  • Okres dojrzewania, ciąża, podeszły wiek.
  • Nadwaga obecnie lub w przeszłości.

Przyczyny patologiczne

  • Przewlekła astenia (przewlekłe osłabienie), początki depresji lub stanu psychicznego związanego z zahamowaniem bądź zmniejszeniem napędu (dawniej używano nazw: psychastenia lub neurastenia).
  • Infekcje (zwłaszcza wirusowe, cytomegalia, toksoplazmoza, zapalenie zatok).
  • Schorzenia wątroby: zapalenie wirusowe typu B lub C, nowotwór, hemochromatoza.
  • Zaburzenia hormonalne: niedoczynność tarczycy, niedomoga nadnerczy.
  • Schorzenia związane z deficytami: żelaza, wapnia, witaminy D3, witaminy B12.
  • Spazmofilia (tężyczka), fibromialgia.
  • Miastenia.
  • Choroba nowotworowa, leukemia.
  • Stan po operacji chirurgicznej, stosowanie niektórych leków (betablokerów, psychotropów).
  • Narażenie na oddziaływanie rtęci.

Jak pokonać zmęczenie

Zależnie od tego, czy zmęczenie jest silne czy słabe, pojawiło się niedawno czy występuje od dłuższego czasu, można zaradzić mu, stosując któryś z trzech rodzajów roślin: wzmacniające i tonizujące, adaptogenne, wzmacniające ogólnie organizm.

Wzmacniające i tonizujące

Należą tu: cynamon (cejloński), dzika róża, eleuterokok kolczasty, rozmaryn i żeńszeń. Pobudzające rośliny zawierające kofeinę to: orzeszki kola, mate, guarana, herbata. Bogate w witaminę C: acerola, goji, noni, rokitnik.

Adaptogenne

Są to rośliny, które podnoszą odporność organizmu na wysiłek fizyczny lub psychiczny. Mechanizm ich działania polega na ogół na stymulowaniu osi nadnercza – przysadka – podwzgórze.

Należą tu: żeńszeń, eleuterokok, różeniec górski, reishi (czyli lakownica żółtawa), rokitnik i chinowiec lekarski.

Ogólnie wzmacniające

Należą tu takie rośliny jak: chinowiec lekarski, brahmi (bakopa drobnolistna), ostropest plamisty a taże koenzym Q10.

dr Christine Vallée

Muzyka relaksacyjna bez opłat ZAiKS